Instytucje Unii Europejskiej utrzymują temat tzw. „health workforce crisis plan” w agendzie politycznej, sygnalizując, że niedobór kadr medycznych przestaje być problemem sektorowym, a staje się ryzykiem strategicznym. Chodzi nie tylko o liczbę pracowników ochrony zdrowia, lecz o ciągłość świadczeń i bezpieczeństwo pacjentów.

Starzenie się kadr, rosnące obciążenie pracą oraz wypalenie zawodowe powodują, że systemy ochrony zdrowia coraz trudniej utrzymują stabilność operacyjną. Kryzys kadrowy wpływa bezpośrednio na dostępność świadczeń, wydłużenie kolejek oraz jakość opieki.

W debacie europejskiej coraz częściej pojawia się wątek presji płacowej jako nieuniknionej konsekwencji niedoboru personelu. Konkurencja o pracowników między krajami członkowskimi sprzyja migracji kadr, szczególnie z regionów o niższych wynagrodzeniach i słabszych warunkach pracy.

Migracja personelu medycznego pogłębia nierówności w dostępie do świadczeń, zwłaszcza w Europie Środkowo-Wschodniej. Kraje te ponoszą koszty kształcenia, nie zawsze czerpiąc długofalowe korzyści z inwestycji w kapitał ludzki.

W odpowiedzi UE rozważa działania koordynacyjne, obejmujące m.in. lepsze planowanie kształcenia, wsparcie mobilności wewnętrznej oraz mechanizmy zachęcające do pozostawania w systemach publicznych. Skuteczność tych działań będzie jednak zależała od gotowości państw członkowskich do realnych inwestycji.

Dla krajowych polityk zdrowotnych oznacza to konieczność traktowania kadr jako zasobu krytycznego. Bez systemowych rozwiązań w zakresie wynagrodzeń, warunków pracy i rozwoju zawodowego kryzys kadrowy pozostanie jednym z głównych ograniczeń rozwoju systemu ochrony zdrowia.

Źródła:
– European Commission
– WHO Europe
– Reuters

Opracowanie redakcyjne: Debaty Zdrowie