Jednym z najważniejszych onkologicznych publikacji początku 2026 roku jest praca Rouprêt M., Pfister C., van Rhijn B.W.G. i wsp., opublikowana w Annals of Oncology w ramach badania ALBAN (GETUG-AFU 37). Autorzy sprawdzili w niej hipotezę, która przez ostatnie lata była niemal aksjomatem w urologii onkologicznej: czy dodanie immunoterapii z atezolizumabem do standardowej terapii BCG poprawi wyniki leczenia u pacjentów z wysokiego ryzyka nie-mięśniowo-naciekającego raka pęcherza (NMIBC).

Założenie było logiczne. Skoro inhibitory PD-(L)1 są skuteczne w zaawansowanym raku pęcherza, to połączenie ich z BCG – które samo w sobie jest formą immunoterapii miejscowej – powinno teoretycznie wzmocnić odpowiedź immunologiczną guza już na wczesnym etapie choroby. Badanie ALBAN objęło więc chorych, którzy nigdy wcześniej nie otrzymywali BCG, losując ich do standardowego leczenia BCG albo do schematu BCG + atezolizumab.

Wyniki okazały się jednak rozczarowujące dla zwolenników wczesnej immunoterapii. Zespół Rouprêta wykazał, że dodanie atezolizumabu nie poprawiło przeżycia wolnego od zdarzeń (event-free survival) – czyli czasu bez nawrotu, progresji do postaci mięśniowo-naciekającej ani konieczności cystektomii. Krzywe przeżycia w obu ramionach praktycznie się nie różniły, a pacjenci otrzymujący immunoterapię mieli jednocześnie więcej działań niepożądanych związanych z leczeniem ogólnoustrojowym.

To odkrycie ma fundamentalne znaczenie dla strategii leczenia NMIBC. Badanie ALBAN pokazuje, że nie istnieje automatyczny „efekt klasowy” inhibitorów PD-(L)1 w połączeniu z BCG. Innymi słowy: to, że immunoterapia działa w raku pęcherza w stadium zaawansowanym lub po niepowodzeniu BCG, nie oznacza, że przyniesie korzyść u pacjentów BCG-naiwnych.

W praktyce klinicznej oznacza to wzmocnienie obecnego paradygmatu: BCG pozostaje złotym standardem pierwszej linii w wysokim ryzyku NMIBC, a immunoterapia powinna być zarezerwowana dla pacjentów z opornością na BCG lub w ramach precyzyjnie dobranych schematów. ALBAN wyznacza też ważną granicę dla rozwoju nowych strategii – innowacja w tej chorobie nie polega na prostym dokładaniu kolejnych leków do BCG, lecz na bardziej precyzyjnym doborze terapii do biologii guza i etapu choroby.

Źródło: Annals of Oncology
Opracowanie redakcyjne: Debaty Zdrowie